Thema's | Beroepsbelangen
Gezond en veilig werken

​​De Jonge Specialist vindt het belangrijk dat er aandacht is voor de werkomstandigheden voor aios en houdt zich daar actief mee bezig. Zo houden we in de gaten of de afgesproken arbeidstijden worden gevolgd, en of er voldoende aandacht is voor werkdruk en het omgaan met diensten. Om aios hierbij te ondersteunen, heeft De Jonge Specialist diverse tools ontwikkeld, zoals de AIOS Checklist waarin je kunt zien of je klaar bent om als aios aan de slag te gaan; de AIOS Evaluatie Diensten, die jou inzicht geeft of je al klaar bent om diensten te draaien en de roostercheck, waarmee je je rooster kunt laten toetsen aan de wetgeving en cao. ​

De Jonge Specialist onderhoudt ook nauw contact met de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). De IGZ ziet onder andere toe op naleving van de Arbeidstijdenwet en calamiteiten in de zorg. Verder staan gezonde en veilige arbeidsomstandigheden hoog op onze agenda via de volgende initiatieven:​


1. AIOS Enquête 

De Jonge Specialist streeft naar optimale werk- en opleidingsomstandigheden voor alle aios. Dit doen we onder andere door de werkomstandigheden te monitoren in een Nationale AIOS enquête. Deze enquête is een samenwerking tussen DJS, Artsen Stichting Nederland en de LAD.

De enquête is voor de laatste keer gehouden in 2015, toen ruim 1.200 aios de enquête hebben ingevuld. De belangrijkste conclusie is dat het percentage aios met burn-outklachten is gedaald in de afgelopen jaren. De opleiding wordt door aios beoordeeld met een ruime voldoende.

Ondanks de daling van het percentage aios met burn-outklachten blijft waakzaamheid geboden. Sommige aios hebben namelijk moeite met het vinden van een goede balans tussen hun werk, opleiding en een privéleven. In absolute aantallen hebben nog altijd zo’n duizend aios in Nederland te maken met burn-outklachten dus het is belangrijk om aandacht voor dit onderwerp te blijven vragen, mede omdat burn-out niet alleen invloed heeft op de aios zelf, maar ook op de patiëntveiligheid en de kwaliteit van zorg.

Uit de enquête blijkt verder dat aios meer invloed wensen op de eigen invulling van de opleiding wensen. Genoeg uitdagingen dus voor de toekomst op het gebied van individualisering van de opleiding. De resultaten van de enquête hebben we gebundeld in een rapport en dit is onder andere gepresenteerd in de Ledenraad en het jaarlijkse congres van de Nederlandse Vereniging voor Medisch Onderwijs (NVMO). Ook heeft iedere juniorvereniging een apart rapport gehad met de gegevens per vakgebied.​


2. 24-uurs diensten

In 2016 is er veel aandacht gevraagd rondom 24-uurs diensten. Voor aios zijn de werktijden en dienstbelasting vastgesteld in het Arbeidstijdenbesluit.Hierin staat onder andere dat een dienst niet langer mag duren dan 13 uur aaneengesloten. De 24-uursaanwezigheidsdiensten zijn dus niet van toepassing op aios. Wel zijn er voor sommige specialismen 24-uurs- en weekenddiensten als bereikbaarheidsdienst.Dit zijn diensten waarbij een aios alleen op oproep aanwezig hoeft te zijn in het ziekenhuis, met soms een stuk aanwezigheidsdienst op zaterdag en zondag. De Jonge Specialist vindt dat hiervoor dezelfde argumentatie geldt als voor de 24-uurs diensten van de medisch specialist: een arts moet fit genoeg zijn om zijn werk uit te voeren, maar dat is niet per definitie tijdsgebonden.


3. Modelinstructie

In 2006 is de Modelinstructie arts al dan niet in opleiding tot medisch specialist werkzaam in ziekenhuizen tot stand gekomen in gezamenlijk overleg tussen de Landelijke vereniging van Artsen in Dienstverband (LAD), de (toen nog) Orde van Medisch Specialisten, de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG), de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), de Landelijke Vereniging voor Medisch Specialisten in Opleiding (LVAG) en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). In 2016 werd deze modelinstructie voor het laatst geactualiseerd met betrokkenheid van deze partijen.

In de Modelinstructie worden de verantwoordelijkheden en de bevoegdheden van de a(n)ios, de (superviserende) medisch specialist, opleider en de zorginstelling beschreven. De Modelinstructie is bedoeld als handreiking voor en ter ondersteuning van de a(n)ios, de medisch specialisten, opleiders en de zorginstellingen. Met deze modelinstructie wordt invulling gegeven aan de op grond van de Wet Kwaliteit Klachten en Geschillen (Wkkgz) bestaande verplichting van de zorgaanbieder voor goede zorg en voor adequate randvoorwaarden daarvoor. De modelinstructie is in 2017 vernieuwd.