Opleidingsprijs 2024: interview met de finalisten
Tijdens het DJS Congres op 2 november werd in Den Bosch de jaarlijkse felbegeerde Opleidingsprijs uitgereikt. We spraken met winnaar prof. dr. Thera Links en finalisten dr. Boudewijn Bus, dr. Arijaan Valkenburg-van den Berg en Dr. Guus Fons.
Thera Links, internist en opleider interne geneeskunde in het UMCG
Wat was uw reactie op uw nominatie voor de Opleidingsprijs?
“De aios vroegen of ze bij de overdracht een extra patiënt mochten bespreken. Vervolgens bleek dat ze een PowerPoint-presentatie hadden voorbereid over mijn nominatie. Het was voor mij een complete verrassing! Ik zie het overigens ook als een nominatie van ons samen, met extra dank aan Laura Harskamp [aios interne geneeskunde, fellow nefrologie, red.] omdat zij heeft meegelezen.”
Wat doet u om een gezond en veilig opleidingsklimaat te behouden?
“Het belangrijkste uitgangspunt is dat we het werk samen doen. Als opleider wil ik benaderbaar zijn en streven naar verbinding. Niet alleen luisteren is essentieel, maar je moet horen en willen begrijpen wat er wordt bedoeld. Ik vind het belangrijk dat je elkaar kunt aanspreken en tijd kunt hebben voor een vraag als ‘hoe zit je er vandaag bij?’. Het gesprek dat ontstaat, zorgt vaak voor bewustwording en een betere samenwerking. Als je iets samen wilt bereiken, moet je elkaars context snappen. Dat geldt niet alleen voor je relatie met patiënten, maar ook voor collega’s.”
U maakt zich hard voor een modern opleidingsklimaat met aandacht voor een coachingstraject voor aios. Wat is volgens u nog meer belangrijk om voldoende medisch specialisten te behouden?
“Aan de ene kant vind ik flexibiliteit voor aios belangrijk, bijvoorbeeld ten aanzien van thuis- of parttime werken. Maar je moet ook verantwoordelijkheid tonen naar elkaar en cohesie koesteren. Met coaching en intervisie is er ruimte voor persoonlijke en gezamenlijke groei. Het bevordert de sfeer en het omkijken naar elkaar. Uiteindelijk gaat het erom dat de aios op een plek terecht komt die goed bij diegene past.”
U heeft ook ‘Innovation Friday’ geïntroduceerd. Wat houdt dit precies in?
“Aios krijgen twee keer per jaar een middag de tijd om na te denken over innovatie in de zorg. Het begint met een brainstormfase waarbij prioriteiten worden gesteld met heel uiteenlopende thema’s zoals duurzaamheid, werkklimaat of diversiteit. Tijdens de tweede middag worden experts uitgenodigd om een project te concretiseren. Na een jaar wordt het project geëvalueerd. Dit initiatief zorgt ervoor dat aios ervaring krijgen met niet medisch inhoudelijke thema’s en met innovatie. Het zorgt voor leren ‘omdenken’ en legt de focus op wat er wel kan binnen ons zorgsysteem. Het is toekomstgericht en leidt tot duurzame verbetering omdat aios deze kennis meenemen in hun toekomstige functie.”
Naast de titel ‘beste opleider van het jaar’ ontving u ook een geldbedrag om de opleiding te verbeteren. Heeft u hier al plannen voor?
“Ik heb deze vraag uitgezet onder de aios en er zijn al leuke ideeën geopperd. Graag zou ik het geld besteden aan iets duurzaams dat de opleiding en interne geneeskunde ten goede komt en gericht is op cohesie. De precieze bestemming volgt nog!”
Boudewijn Bus, psychiater en opleider Psychiatrie GGZ Oost Brabant
Wat was uw reactie op uw nominatie voor de Opleidingsprijs?
“De situatie was vrij onwerkelijk. Ik had met een aios onderwijs verzorgd aan collega’s in Cambodja. Onder valse voorwendselen hadden de aios een beeldbelvergadering met mij gepland en ik vroeg of dat wel nodig was. Snel werd duidelijk wat de werkelijke reden was. Ik was zeer vereerd. Ik had de nominatie niet zien aankomen en beschouw het als een enorm compliment!”
Wat doet u om een gezond en veilig opleidingsklimaat te behouden?
“Als psychiater ben je dagelijks bezig met het mentale welzijn van patiënten. In de artseneed is ook opgenomen dat een arts zorg dient te dragen voor het eigen welzijn. In ons lokale opleidingsplan is dat één van de vier speerpunten. We voeren hierover een open dialoog binnen de opleidingsgroep en ik probeer te ondersteunen waar nodig. Een bevlogen professional die goed in zijn vel zit, zal betere zorg kunnen verlenen. Een andere pijler is persoonlijk leiderschap. Aios krijgen onderwijs over beleidspsychiatrie, waardoor ze beter betrokken kunnen worden bij veranderingen die het werk prettiger of efficiënter maken. Daarnaast staan wij voor een laagdrempelige en collegiale sfeer. Daardoor ontstaat ruimte om te leren en kunnen aios zich vrij voelen om met hun supervisoren te overleggen.”
U heeft een bijzondere wandelreis georganiseerd naar Santiago de Compostela. Wat was de reden hiervoor?
“In het kader van goede zelfzorg en persoonlijk leiderschap hebben we de aios een begeleide wandelreis aangeboden. Dit bestond uit een programma gericht op het leren (her)kennen van patronen in je eigen handelen. Wandelen in de natuur stimuleert het parasympatische zenuwstelsel en zorgt voor stressreductie. Daardoor ontstaat meer ruimte voor reflectie. De uitdagende wandeltocht is bovendien een metafoor voor ons dagelijkse werk. Sta je jezelf toe om te rusten als je lichaam daarom vraagt? Maak je ruimte om onderweg te genieten van mooie dingen die je tegenkomt? Deze vragen zijn minder confronterend dan werkgerelateerde vragen, terwijl ze toch verdiepende inzichten opleveren die vaak in de werksetting van toepassing zijn.”
Arijaan Valkenburg-van den Berg en Guus Fons, gynaecologen en opleidersduo obstetrie en gynaecologie in het Amsterdam UMC
Wat was uw reactie op uw nominatie voor de Opleidingsprijs?
“We waren verrast, verheugd en vereerd! De aios hadden ons gevraagd of we bij een specifieke ochtendoverdracht aanwezig konden zijn. Aan het einde werd de nominatie bekend gemaakt, compleet met confettikanon! Het was een bijzonder moment. Dit werk kunnen we alleen doen dankzij een fantastisch team en betrokkenheid van aios, collega-opleiders en ondersteuners.”
Wat doet u om een gezond en veilig opleidingsklimaat te behouden?
“Het is een continu proces en onderdeel van onze PDCA-cyclus. We vinden het belangrijk dat aios regie kunnen nemen op belangrijke onderwerpen met betrekking tot opleiding en organisatie. We stimuleren aios om hun opleiding binnen de kaders zelf vorm te geven en te bespreken waar de opleiding kan verbeteren. In ons lokale opleidingsplan is opgenomen hoe we werken aan een feedbackcultuur. We organiseren regelmatig trainingen om het aanspreken en feedback geven tussen aios en staf te oefenen. Verbetering zit vooral in het gesprek blijven voeren en individueel leiderschap tonen. Recente veranderingen in de bezetting tijdens de dienst maakten duidelijk dat er ook werk te verrichten was in het bespreekbaar maken van samenwerking. Het dienstdoende staflid is niet meer alleen supervisor, maar werkt ook mee vanwege drukte op de werkvloer. De aios moet daarbij leren hulp te vragen en van stafleden mag je verwachten dat zij zich laten aanspreken.”
U organiseert regelmatig een ‘cappuccino-overleg’ met de aios. Wat is hiervoor de reden?
“We halen als opleiders koffie voor de aios en vervolgens gaan we als opleidersduo met de aios in gesprek. Iedere aios heeft gelegenheid om punten in te brengen. Er is geen agenda en er worden geen notulen gemaakt. Het geeft gelegenheid te luisteren naar wat er speelt en waar zorgen over zijn. Vaak raken we in gesprek over complexere thema’s, die raken aan de organisatie van zorg en/of persoonlijke ontwikkeling als medisch specialist in het huidige krachtenveld. Zo draagt het cappuccino-overleg bij aan de persoonlijke en professionele ontwikkeling en bevordert het een gezond opleidingsklimaat.”
Opleidingsprijs 2025
Heb jij ook zo’n prettige opleider die de Opleidingsprijs verdient? In 2025 is er weer de kans om opleiders te nomineren voor deze mooie prijs!
