Arbeids-voorwaarden: hoe zit dat?

Arbeidsvoorwaarden

Als basisarts kun je in het ziekenhuis werken, maar je kunt ook aan de slag in de ggz, ouderenzorg of in een andere zorginstelling. In (bijna) al die situaties zijn jouw arbeidsvoorwaarden vastgelegd in een cao. Als je in een academisch ziekenhuis gaat werken, val je onder de Cao UMC. Voor algemene ziekenhuizen geldt de Cao Ziekenhuizen en voor ggz-instellingen de Cao GGZ.

In de cao die op jou van toepassing is, staat hoe jouw arbeidsvoorwaarden zijn geregeld. Zo lees je in de cao wat de werktijden zijn bij een fulltime contract, hoe vaak je diensten mag draaien, welke vergoeding daar tegenover staat, hoe het zit met scholing en ontwikkeling (en je budget daarvoor) en wat er is geregeld om (een deel van) de contributie voor een beroeps- of vakvereniging terug te krijgen van je werkgever. We lichten een paar onderwerpen voor je uit voor de Cao Ziekenhuizen, Cao UMC en Cao GGZ. Natuurlijk kun je ook onder een andere cao vallen, zoals de Cao VVT of Cao Gehandicaptenzorg. Op de website van de LAD vind je voor die cao’s de belangrijkste bepalingen op een rij [link]. Werk je in een instelling die geen cao volgt? Zorg er dan dat je alles goed vastlegt in je arbeidsovereenkomst.

Arbeidsduur

Diensten

Levensfase- en balansbudget

Onregelmatigheids-toeslag (ORT)

Reiskostenvergoeding

Salaris

Scholing en ontwikkeling

Vergoeding contributie

Verlof

Zwanger

Wat regelen wij voor jou?

De Jonge Specialist heeft een combinatielidmaatschap met de LAD. De LAD zit aan tafel bij veel zorg-cao’s en maakt daar afspraken over jouw salaris, werktijden, vergoedingen en verlofmogelijkheden. Ons doel is jou zoveel mogelijk te ontzorgen, zodat jij goede zorg kan leveren aan de patiënt!

Zodra de onderhandelingen voor een nieuwe cao starten, vragen we jou om input: wat moet er volgens jou in de cao worden geregeld, zijn er dingen waar je tegenaan loopt? Tijdens het onderhandelingsproces houden we je op de hoogte. En als er een akkoord wordt bereikt, mag je je stem laten horen en aangeven wat jij van de afspraken vindt. Op die manier betrekken we je zoveel mogelijk bij de afspraken die we maken.

Arbeidsduur

  • In de Cao Ziekenhuizen werk je als anios of arts-onderzoeker 38 uur per week (bij een fulltime contract). Aios werken 36 uur, maar daar kunnen 10 onbetaalde opleidingsuren bovenop komen.
  • In de Cao UMC is je arbeidsduur 46 uur per week. Dat geldt zowel voor aios als anios en arts-onderzoekers. Voor anios die maar in één van de drie pijlers (patiëntenzorg, onderwijs of onderzoek) werken, geldt een werkweek van gemiddeld 36 uur. Werk je in twee of drie pijlers? Dan geldt 46 uur per week.
  • In de Cao GGZ geldt voor anios en arts-onderzoekers een werkweek van gemiddeld 36 uur. Voor aios is dat 38 uur met een uitloop naar 48 uur voor opleidingsactiviteiten.

Moet je structureel overuren maken? Dan kun je die alleen declareren als je van je werkgever de opdracht hebt gekregen tot het verrichten van overwerk. Ga daar dus altijd over in overleg met je leidinggevende!

Diensten

Voor diensten moet je werkgever zich houden aan de Arbeidstijdenwet. Daarnaast zijn in cao’s de volgende bepalingen vastgelegd:

    • Val je onder de Cao Ziekenhuizen? Dan zul je mogelijk ook avond-, nacht- en weekenddiensten draaien. De werktijd per dienst bedraagt (exclusief overwerk) maximaal 10 uur (bij een nachtdienst: 9 uur); inclusief overwerk is dat 12 uur (bij een nachtdienst: 10 uur). Je mag maximaal vijf nachtdiensten achter elkaar draaien.
    • In umc’s is de arbeidstijd per dienst maximaal 12 uur. Voor een nachtdienst is dat 10 uur met een mogelijke uitloop tot 12 uur. Je mag ten hoogste zeven nachtdiensten achter elkaar draaien.
    • In de Cao GGZ staat dat je arbeidstijd per dienst maximaal 10 uur is. Voor een nachtdienst is dat 9 uur. Je mag maximaal zeven nachtdiensten achter elkaar draaien.
  • Levensfase- en balansbudget

    • In de Cao Ziekenhuizen is een Persoonlijk Levensfasebudget (PLB) opgenomen. Je krijgt jaarlijks 57 PLB-uren (als je fulltime werkt). Die kun je voor verschillende doelen inzetten. Zo kun je trainingen of cursussen volgen, maar je kunt ook sparen voor verlof of extra pensioenopbouw. Daarnaast kun je je PLB-uren gebruiken voor gezondheids- en welzijnsvoorzieningen. Denk aan een sportabonnement.
      Je PLB-uren verjaren niet. Je kunt ze dus meenemen naar een volgend jaar. Wil je PLB-uren voor een wat langer verlof sparen, dan kan dat, maar er zijn wel regels aan verbonden. Zo moet je dit minimaal vier maanden van tevoren melden als je een substantieel deel van het verlof wilt opnemen.Ga je in een ander ziekenhuis werken? Dan kun je je opgebouwde PLB-uren meenemen, mits je in een ander perifeer ziekenhuis gaat werken. Ga je in een instelling werken die niet onder de Cao Ziekenhuizen valt, zoals een umc of ggz-instelling? Dan worden je PLB-uren aan het eind van je dienstverband uitgekeerd. Let wel: hier gaat nog veel belasting overheen, dus het opnemen van je vrije uren in tijd is vaak voordeliger!
    • In de Cao UMC is geen PLB of balansbudget opgenomen, maar je kunt wel sparen voor balansverlof. Zie het kopje Verlof.
      Val je onder de Cao GGZ, dan krijg je een levensfasebudget van 35 verlofuren per kalenderjaar (bij een fulltime contract), bovenop je reguliere vakantie-uren. Je kunt die verlofuren inzetten in elke levensfase, wanneer jij daar behoefte aan hebt. Verder geldt in de Cao GGZ een balansbudget dat jou de mogelijkheid biedt om zelf te bepalen hoe je bepaalde arbeidsvoorwaarden inzet. Zo kun je het balansbudget gebruiken om extra verlofuren op te nemen of te sparen voor langdurig verlof (tot een fiscaal maximum van 100 keer je wekelijkse arbeidsduur; deze gespaarde uren verjaren niet). Ook kun je ervoor kiezen (een deel van) het budget bruto te laten uitbetalen of het in te zetten voor persoonlijke ontwikkeling. Denk aan een opleiding of coachingstraject. Het balansbudget bedraagt 1.000 euro als je fulltime werkt; als je het inzet voor een opleiding, bedraagt het 1.400 euro.

    Onregelmatigheidstoeslag (ORT)

    In de zorg werk je vaak op onregelmatige tijden. Daarvoor krijg je een toeslag: de ORT. Die toeslag bedraagt een bepaald percentage van je reguliere uurloon. Dat percentage krijg je bovenop je reguliere loon uitbetaald. Hoe hoog het percentage is, hangt af van de dag (doordeweeks of het weekend) en het moment waarop je onregelmatig werkt.

    Reiskostenvergoeding

    • In de Cao Ziekenhuizen krijg je een reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer, ongeacht of je met de auto, het ov of op de fiets komt. De vergoeding bedraagt 21 cent per kilometer met een maximum van 35 kilometer enkele reis.
    • In de Cao UMC geldt dat je een reiskostenvergoeding van 21 cent per kilometer krijgt (met een maximum van 40 km enkele reis) als je fietsend, lopend of met de auto naar je werk gaat. Wie met het ov reist, krijgt de ov-kosten volledig vergoed (tweede klas).
    • Werk je in een ggz-instelling, dan krijg je een tegemoetkoming in de kosten voor het woon-werkverkeer. Dit zijn de kosten van het eenmaal dagelijks heen en weer reizen van je huis naar je werk. De maximale vergoeding (afhankelijk van het aantal kilometers) is per 1 januari 2026 189 euro.

    Salaris

    • In de Cao Ziekenhuizen en Cao GGZ word je als anios of arts-onderzoeker over het algemeen ingeschaald in schaal 65. In de Cao UMC is dat schaal 10 of de assistentenschaal 11a, afhankelijk van welke werkzaamheden je gaat doen. Werk je bijvoorbeeld maar in één van de drie pijlers (patiëntenzorg, onderwijs of onderzoek)? Dan wordt je in schaal 10 ingeschaald. In twee of drie pijlers in schaal 11a.

    Scholing en ontwikkeling

    • In de Cao Ziekenhuizen geldt een persoonlijk ontwikkelingsplan (POP), waarin je samen met je leidinggevende je scholings- en ontwikkelingsambities vastlegt. Functiegerichte scholing en kosten van opleidingen die je in opdracht van je werkgever volgt, moeten volledig worden vergoed. Bovendien wordt de tijd die je nodig hebt voor het volgen van functiegerichte scholing en het afleggen van examens als werktijd gezien.
    • Val je onder de Cao UMC? Dan zijn de kosten en de tijdsbesteding voor scholing/ontwikkeling die nodig is om je functie adequaat te kunnen uitoefenen, voor rekening van de werkgever. Wil je een opleiding/scholing volgen voor de uitoefening van een andere functie die past binnen je loopbaanvooruitzicht en de afspraken die daarover zijn gemaakt (dit wordt in de cao employability gerichte scholing genoemd)? Dan vergoedt de werkgever de helft van de kosten, tenzij je hier een aanvullende afspraak over maakt.
    • Werk je in een ggz-instelling? Net als in algemene ziekenhuizen maak je dan een persoonlijk ontwikkelingsplan (POP). De kosten voor scholing en opleidingen die door de wet, cao of werkgever verplicht worden gesteld, worden volledig in tijd en geld vergoed. Valt de training of cursus buiten deze criteria? Dan kun je een aanvullend opleidingsverzoek indienen. Je werkgever is verplicht binnen één maand schriftelijk gemotiveerd te laten weten of jouw verzoek is toe- of afgewezen.

    Vergoeding contributie

    De LAD heeft in de meeste cao’s geregeld dat je (een deel van) de contributie voor je beroepsvereniging – en dus ook die voor je DJS-/LAD-lidmaatschap – vergoed kunt krijgen. Dit is er afgesproken in cao’s:

      • In de Cao Ziekenhuizen geldt dat je het recht hebt de contributie uit je bruto loon te voldoen. Dat is fiscaal voordelig. Je moet hiervoor zelf even actie ondernemen binnen je ziekenhuis bij de HR-afdeling, zodat je de contributie deels vergoed kan krijgen.
      • Volgens de Cao UMC kan de Ondernemingsraad in jouw umc afspraken maken over de vergoeding van de contributie. Vaak wordt deze vergoed. Vraag ernaar bij de HR-afdeling.
      • In de Cao GGZ staat dat de contributie als verplicht onderdeel in de vrije ruimte van de werkkostenregeling is opgenomen. Dit betekent dat je werkgever deze (onbelast) kan vergoeden. Je moet dit zelf kenbaar maken bij je werkgever.

    Verlof

    • In de Cao Ziekenhuizen heb je bij een fulltime contract recht op 144 vakantie-uren per jaar. Daarbovenop kun je de uren uit je PLB (57 uur per jaar) gebruiken voor verlof.
    • Anios en arts-onderzoekers in umc’s krijgen 144 uur wettelijke en 36 bovenwettelijke vakantie-uren per jaar. Voor aios gelden 184 wettelijke en 45 bovenwettelijke vakantie-uren per jaar. Verder kun je sparen voor balansverlof. Je kunt voor dit verlof sparen vanuit je eindejaarsuitkering, vakantiegeld, bovenwettelijke vakantie-uren, overuren en de meeruren aan het eind van een kalenderjaar. Via je gespaarde uren kun je verlof opnemen of tijdelijk minder werken. Je kunt verlof sparen tot een fiscaal maximum van 100 maal de overeengekomen arbeidsduur per week.
    • Werk je in een ggz-instelling? Dan heb je jaarlijks recht op 144 wettelijke en 22 bovenwettelijke vakantie-uren als je fulltime werkt. Daar bovenop krijg je een levensfasebudget van 35 verlofuren per kalenderjaar.

    Houd je aan het eind van het kalenderjaar verlofuren over? Dan mag je die meenemen naar een volgend jaar, maar let op: de wettelijke verlofuren vervallen op 1 juli in het jaar volgend op het jaar waarin je ze hebt opgebouwd. Bovenwettelijke dagen vervallen na vijf jaar.

    Zwanger

    Als je zwanger bent, is het draaien van avond-, nacht- en weekenddiensten soms best pittig. Wist je dat om die reden in de Arbeidstijdenwet en het Arbeidstijdenbesluit bepaalde rechten staan voor zwangere werknemers? Volgens de wet hebben zwangere werknemers recht op een bestendig en regelmatig arbeids- en rusttijdenpatroon.

    In diverse cao’s maakt de LAD aanvullende afspraken voor zwangeren. Zo staat in de Cao Ziekenhuizen en Cao GGZ dat je na de derde maand van je zwangerschap geen onregelmatige dienst en/of bereikbaarheids- en aanwezigheidsdienst meer hoeft te draaien. In de Cao UMC staat dat je na de derde maand van je zwangerschap geen avond- en nachtdiensten meer hoeft te doen.

    Wil je meer weten over je rechten bij zwangerschap? Bekijk dan de brochure A(n)ios en zwangerschap van De Jonge Specialist. Loop je ergens tegenaan, bijvoorbeeld als je leidinggevende verlangt dat je meer diensten draait? Neem dan contact op met de juristen van de LAD (of word lid van De Jonge Specialist/de LAD als je dat nog niet bent; dan kan je voor 20 uur per jaar van de juridische dienstverlening gebruikmaken).

    Meer weten over wat er in cao’s staat en wat daarin voor jou is geregeld?

    Lees dan de brochure Anios en cao van De Jonge Specialist.

    Gerelateerde onderwerpen